Tékkland – Dramatísk og áhrifamikil saga

Þórhallur Heimisson
skrifar um Tékkland.

Myndin að ofan er Orlik kastali við Vltava fljót.

Landið klofnaði friðsamlega í sjálfstæðu lýðveldin Tékkland og Slóvakíu þann 1. janúar 1993

Ég gleymi því aldrei þegar ég kom fyrst til Tékklands. Það var árið 1994, skömmu eftir fall Sovétríkjanna og upplausn Varsjárbandalagsins. Stemmningin var engu lík. Tékkóslóvakía hlaut frelsi með Flauelsbyltingunni svokölluðu í nóvember 1989, sem batt enda á meira en 40 ára kommúníska kúgun. Frjálsar kosningar fylgdu í kjölfarið árið 1990 og landið klofnaði friðsamlega í sjálfstæðu lýðveldin Tékkland og Slóvakíu þann 1. janúar 1993.

Hvarvetna var manni vel tekið þarna og þó vandamálin væru margskonar voru Tékkar ákveðnir í að rísa upp á ný eftir áratuga harðræði. Það hefur svo sannarlega tekist og í dag blómstrar Tékkland sem aldrei fyrr. Landið er öruggt, lýðræðislegt og framtíðin er björt.

Mukulov höllin.

Tékkland liggur enda í hjarta Evrópu og hefur um aldir verið krossgötur menningar, viðskipta og hugmynda. Hér mætast austur og vestur, gamalt og nýtt – og það er einmitt þessi samruni sem gerir landið svo heillandi. Þú finnur það ekki aðeins í byggingum og sögu, heldur líka í tónlistinni sem hljómar um götur, kirkjur og tónleikasali.

Flestir ferðamenn hefja ferð sína í höfuðborginni Prag – og það er ekki að ástæðulausu. Borgin er eins og lifandi ævintýri. Turnar hennar rísa yfir Vltava-ánni og gamla borgin er full af gotneskum kirkjum, barokkbyggingum og litríkum húsum. Þegar þú gengur yfir Karlsbrúnna við sólarupprás, með listamenn og tónlistarmenn í kringum þig, finnur þú fyrir einstökum töfrum.

Karlsbrú í Prag.

Prag er líka ein af stórborgum Evrópu þegar kemur að klassískri tónlist. Hér starfaði Wolfgang Amadeus Mozart og frumflutti óperuna sína Don Giovanni í Stavovské divadlo árið 1787. Borgin hefur einnig alið af sér tónskáld á borð við Antonín Dvořák og Bedřich Smetana, sem sóttu innblástur í náttúru landsins og þjóðarsálina. Verk þeirra eru enn flutt daglega í kirkjum og tónleikasölum um víða veröld.

En Prag er aðeins byrjunin. Í suðurhluta landsins finnur þú bæi eins og Český Krumlov, sem virðist hafa staðið kyrr í tíma. Þar sveigjast göturnar um miðaldakastala og áin liðast í gegnum bæinn eins og í málverki. Á sumrin fyllist bærinn af tónlistarhátíðum, götuleikurum og rólegum djasshljómum sem gera andrúmsloftið enn töfrandi.

Cesky Krumlov.

Saga Tékklands er bæði dramatísk og áhrifamikil. Landið var eitt sinn hluti af Habsborgaraveldinu og síðar af Tékkóslóvakíu. Á 20. öldinni gekk þjóðin í gegnum miklar breytingar – frá því að vera hersetin af Þjóðverjum til kommúnistastjórnar og loks frelsis með Flauelsbyltingunni 1989 sem ég sagði frá hér í upphafi.

Tékkar eru þekktir fyrir hlýju og gestrisni. Það er auðvelt að kynnast fólki. Og svo er það bjórinn. Tékkland er eitt þekktasta bjórland heims, og hér er bjór hluti af menningu og daglegu lífi. Þú getur heimsótt upprunastað Pilsner Urquell í borginni Plzeň og smakkað ferskan lager beint frá brugghúsinu – oft með lifandi tónlist í bakgrunni.

Náttúran er einnig einstök. Í norðri eru Krkonoše-fjöllin, þar sem þú getur gengið um græna dali eða farið á skíði á vetrum. Og maturinn í Tékklandi er matarmikill og bragðgóður – kjöt, kartöflur og sósur í ýmsum útgáfum. Prófaðu „svíčková“ eða gómsætan gúllas, og njóttu þess að sitja lengi yfir máltíð með góðum drykk og jafnvel lifandi tónlist í kringum þig.

Heilsulindir

Ekki má gleyma að nefna hinar víðfrægu heilsulindir landsins. Heilsulindir í Tékkland bjóða einstaka blöndu af náttúrulegri lækningu og menningarlegri upplifun. Heitt lindarvatn, fallegar byggingar, rólegt andrúmsloft, heilsubætandi meðferðir, gönguleiðir, slökun, vellíðan, hefðir, þjónusta og endurnýjuð orka laða ferðalanga allt árið.

Það sem gerir Tékkland þó sérstaklega gott að heimsækja er hversu aðgengilegt allt er. Þú getur upplifað stórbrotna menningu, heimsfræga tónlist, náttúru og sögu á stuttum tíma. Samgöngur eru góðar, verðlag hagstætt og stemningin ósvikin.

Þegar þú ferð frá Tékklandi tekur þú með þér meira en bara myndir. Þú tekur með þér hljóð – af kirkjuklukkum, strengjasveitum, djassi á kvöldin og rólegum tónum sem fylgja þér heim. Ég hef komið margsinnis til Tékklands í gegnum árin og séð samfélagið breytast. En alltaf er viðmót heimamanna jafn ljúft. Kannski er það einmitt þetta sem gerir Tékkland svo sérstakt: það talar ekki bara til augans, heldur líka hjartans.

Brno og elsta leikhús mið Evrópu með styttu Mósarts.

RÓM – Undarleg, söguleg og töfrandi

Þórhallur Heimisson
skrifar um Róm.

Allar leiðir liggja til Rómar segir málshátturinn.
Og það má með sanni segja.

Einhvern veginn hefur maður það alla vega á tilfinningunni í hvert sinn sem maður kemur þangað, að allt það sem við mennirnir höfum verið að bauka og erum að bauka eigi sér upphaf og endi þar. Komi þaðan. Eða sé á leiðinni þangað ef ekki vill betur. Þannig er Róm, undarleg borg, söguleg, töfrandi. Engri annarri borg lík. Og samt öllum lík. Því hún hefur staðið þarna svo lengi við fljótið Tíber á miðjum Ítalíuskaganum, gefið af sér og skreytt sig með því sem hún hefur tekið af öðrum. 2700 ára segir sagan að hún sé. Þar hafa listamenn, keisarar, páfar, víkingar, ræningjar, þrælar, fasistar, endurreisnarmenn og allra þjóða ævintýramenn sprangað um göturnar og skilið eitthvað eftir sig. Og gera enn.

Englakastalinn.
Borgin sem einu sinni var höfuðborg langlífasta keisaraveldis sögunnar, er nú höfuðborg tveggja ríkja. Ítalíu og Vatíkansins eða Páfaríkisins. Sem er víst minnsta ríki á jörðu, en hefur fleiri fylgjendur en flest ef ekki öll önnur. Enda gnæfa kirkjuturnar páfa yfir borginni hvert sem litið er. Og kirkjusagan er yfir og allt um kring.
Péturskirkjan.

Ég hef sjálfur verið svo lánsamur að mínar leiðir hafa oft legið til Rómar í gegnum tíðina. Einn og með öðrum hef ég gengið um götur hennar og torg, upp í turna, niður í borg hinna dauðu undir Vatikaninu og alla leið að gröf Péturs postula. Ég hef setið þar nokkrar páfamessur, verið í móttöku hjá Benediktusi XVI, hitt Fransiskus páfa og setið samkirkjulegt þing við borgarmúrana. Hvert sem erindið er, alltaf finnst mér borgin eins og ótæmandi fjársjóðskista. Samtímis því að hún sé allt það sem ég hef talið upp hér að ofan er hún líka nútímaleg tískuborg. 

Borg hinna frægu og ríku. Tísku og tildurs. Og borg hinna fátæku. Ekki má gleyma þeim. En þannig er Róm. Stórkostleg, og um leið persónuleg. Hún snertir alla fleti hugarflugsins. Sem segir mikið, því þó borgin sé heimsborg er hún samt svo lítil um sig að hægt er að ganga um kjarna hennar á einum degi, með glans. Alla vega ef maður er vel skóaður.

En þegar allt hefur verið sagt um Róm, elska ég eitt öðru fremur við borgina. Það eru kaffihúsin. Fátt er betra en að tylla sér á kaffihúsi einhvers staðar á þröngum götum gömlu borgarinnar og fá sér rómverska köku með ítölsku kaffi eða glasi af einhverju köldu og freyðandi. Og seiðandi. Og gleyma sér ímannhafinu á meðan kakan bráðnar í munni og fólkið á næsta borði tapar sér yfir skóverðinu í borginni. Eða pantar sér bara eina köku enn og lætur hugann líða.

Filippseyjar

Sr. Þórhallur Heimisson
skrifar um Filippseyjar.

Filippseyjar eru ævintýralegt og fjölbreytt land sem samanstendur af yfir 7.000 eyjum í Suðaustur-Asíu og eru áfangastaður sem býður upp á einstaka blöndu af náttúrufegurð, dulrænni menningu og hlýlegu fólki. Landið er þekkt fyrir strendur sínar, eldfjöll, regnskóga og kóralrif, sem gerir það að paradís fyrir náttúruunnendur og ævintýramenn. Ekki er saga eyjanna minna áhugaverð þykir mér og snertir hún reyndar alla mannkynssöguna.
Kóralrif.

Um 130 milljónir manna búa á Filippseyjum sem eru 13. fjölmennasta land heims. Í höfuðborginni Manilla búa um 12 milljónir ef úthverfin eru tekin með. Aðrir 11 milljónir Filippseyinga búa erlendis, margir hér á landi þar sem þeir hafa getið sér gott orð. Fjölbreytt þjóðerni og margskonar menningarheima er að finna á öllum eyjunum. Þar má nefna áhrif frá frumbyggjum, hindúum og múslímskum samfélögum. Kínversk og malasísk áhrif eru líka sterk. Og svo auðvitað evrópsk og kristin.

Koma Ferdinands Magellan árið 1521 markaði upphaf tímabils spænskra yfirráða. Nafnið Filippseyjar er tekið frá Filippusi II. konungi Spánar (1556-1598). Það voru einmitt spænskir kristniboðar kaþólsku kirkjunnar sem kristnuðu Filippseyjar í umboði konungs. Bandaríkin lögðu síðan undir sig eyjarnar 1899 og réðu þeim sem nýlendu til 1946, fyrir utan árin 1942-1945 þegar Japanir hernámu Filippseyjar. Filippseyjar fengu sjálfstæði 4. júlí 1946 og eru í dag eitt af lýðræðisríkjum Asíu, en glíma við ýmiss vandamál sem rekja má til nýlendutímans.

Boracay ströndin.
Á Filippseyjum er að finna nokkrar fallegustu strandir í heimi, eins og Boracay, Palawan og Siargao. Þar eru einnig virk eldfjöll, miklir regnskógar og ríkt dýralíf. Filippseyjar eru þekktar fyrir hlýlegt og gestrisið eðli sitt. Íbúar eru stoltir af menningu sinni og hefðum. Gestir eru alltaf velkomnir og kynnast einstakri gestrisni heimamanna.
Matur og menning.
Filippseyjar eru þannig áfangastaður sem býður upp á eitthvað fyrir alla. Hvort sem þú hefur áhuga á náttúru, sögu eða menningu er af nægu að taka. Landið er einnig tiltölulega ódýrt miðað við aðra áfangastaði í Suðaustur-Asíu, sem gerir það að frábærum valkosti fyrir ferðalanga. Svo má ekki gleyma að nefna matinn en matargerð á Filippseyjum ber keim af öllum þeim fjölmörgu menningarstraumum sem hafa leikið um eyjarnar og mótað mannlíf þeirra. Talið er að meira en eitt hundrað þjóðarbrot hafi lagt sitt í púkkið við að móta matarmenningu Filippseyja.
Bellevue þjóðgarðurinn á Bohol.

Capri

Sr. Þórhallur Heimisson
skrifar um Caprí.

Það er næstum því dulúðug upplifun að mæta snemma að morgni dags niðri við bryggju í miðri Napolí á Ítalíu, stíga um borð í litla ferju eða flugbát og halda út á Napolíflóann í átt til hinnar yndisfögru eyjar Caprí sem kúrir lengst úti á flóanum. Þangað er um klukkutíma sigling frá meginlandinu. Caprí hefur frá fornu fari lokkað til sín gesti enda ótrúlega falleg og einstök náttúruperla.
Á leiðinni til Caprí siglir gestur framhjá eldfjallaeyjunum Procida og Ischia, en sjálf er Caprí miklu eldri en þær, gerð úr setlögum, og var eitt sinn hluti af Amalfí skaganum. Þegar nær kemur rís eyjan úr sæ umgirt háum klettum þar sem hæsti punktur hennar er fjallið Monte Solaro. Siglt er i höfn í Marina Grande sem er aðalhöfn eyjarinnar og þar rétt fyrir ofan er Capri bær, fallegur lítill bær með þröngum götum, litlum verslunum og veitingahúsum.

Frá höfninni og til Caprí liggur togbraut sem flytur mann beint inn í hjarta bæjarins. Annars er mikil upplifun að byrja heimsókn til Caprí með siglingu kringum eyjunna. Á leiðinni blasa við yndislegar strendur, himinblátt hafið, hrikalegir klettar og hellar sem hægt er að sigla inn í ef báturinn er ekki of stór. Frægastur þeirra er Azzurra hellirinn, eða Blái hellirinn, þar sem litadýrð hafsins er engu lík.

Blái hellirinn

Þar er líka að finna Marina Piccolo sem er lítill fiskimannabær á suður hluta eyjarinnar.

Caprí á sér langa og litríka sögu. Það voru Grikkir sem fyrstir byggðu bæji á eynni eins og víða á Suður Ítalíu um þúsund árum fyrir Krist. Seinni varð Caprí einn vinsælasti sumar davalarstaður Rómverskra fyrirmanna. Keisararnir Ágústus og Tíberíus byggðu sér „sumarhús“, eða með réttara sagt, sumarhallir á eynni. Tíberíus sem var keisari á þeim árum þegar Jesús gekk um og predikaði í Galíleu, flutti að lokum alfarinn frá Róm til Caprí og dvaldi þar síðustu tíu ár ævinnar. Sagt er að þegar gest bar að garði með einhver mál í farteskinu sem Tíberíusi leiddist að ræða, þá hafi keiasarinn einfaldlega látið kasta viðkomandi fram af klettunum. Og þar með var það mál úr sögunni!

Villa Jovis

Á miðöldum var Caprí mikilvæg verslunarmiðstöð og skipti oft um eigendur. Í dag er hægt að skoða ríkulegar byggingar og rústir frá allri þessari merku sögu, meðal annars Villa Jovis, rústir „sumarhúss“ Tíberíusar keisara. Hann lét reyndar reisa tólf slíkar hallir á eynni.

Á Caprí eru tveir litlir bæjir, Caprí bær sem fyrr er nefndur og Anacapri, sem liggur efst uppi á norður hluta eyjarinnar. Það er eins og að koma í aðra veröld að aka þrönga götuna þangað, hangandi utan í klettunum.

Í Anacapri ríkir kyrrð og næði, öfugt við fjöldann sem gjarnan er að finna í Caprí. Þar er hæsti staður eyjarinnar, fjallið Solaro og þangað er hægt að komast alveg upp á toppinn í stólalyftu. Ferðin upp er algert ævintýr og útsýnið stórkostlegt yfir eyjuna, flóann og Amalfí ströndina.

Á leið upp á Solaro tíund

Bæði í Caprí og Anacapri er að finna fjöldann allan af veitingahúsum með mat sem einkennir Caprí. Enginn sem þangað kemur ætti að missa af að smakka á réttum með sítrónu eyjarskeggja. Sítrónurnar sem þar vaxa eru algert lostæti í kökum, ís, eftirréttum, sósum, drykkjum og hverju sem nafn er á gerandi. Þá fyrst þegar þú hefur smakkað sítrónu í Caprí veistu hvað sítróna er.

Við Íslendingar eigum auðvitað okkar eigin tengingu við Caprí og það er lag Hauks Mortens „Caprí Katarína“. Þegar siglt er í land eftir heimsókn út í þessa náttúruperlu er við hæfi að hlusta á Hauk Mortens syngja lagið á meðan Caprí kveður. Það er ekki laust við að tár falli af hvarmi í kvöldsólinni þar sem Caprí speglast í Napolíflóa á meðan Haukur Mortens syngur um Katarínu og ástina og fegurðina og eyjuna fögru.

Napólí

Sr. Þórhallur Heimisson
skrifar um Napólí.

Ítalía er eitt virkasta eldfjallaland Evrópu fyrir utan Ísland. Eitt þekktasta eldfjall þess er Vesúvíus sem gróf borgina Pompey undir ösku og eðju í miklu sprengjugosi árið 79 eftir Krist. En í skugga eldfjallsins hvílir borgin Napolí og úthverfi hennar teygja sig upp hlíðar þess.
Gamla miðborg Napolí stendur aftur á móti við flóann sem ber nafn borgarinnar, Napólíflói. Þar er að finna eina stærstu höfn Ítalíu þangað sem sigla farskip og skemmtiferðaskip frá öllum heimshornum. Napolí er því sannarlega milli fjalls og fjöru og náttúran öll og magnað umhverfið setur mark sitt á þessa gömlu borg sem býr yfir svo mikilli sögu og fjölbreyttu mannlífi.
Nýi kastalinn
Í sjálfri borginni búa um 900.000 manns, en stór-Napolí svæðið telur allt að 2.800.000 milljónir manna. Hjartsláttur borgarinnar getur því verið hraður og þar er að finna fjársjóði menningar, matargerðar, lista, tónlistar, sögu og að sjálfsögðu fótbolta. En þó Napolíbúar séu flestir kaþólskir, þá mætti ætla að fótboltinn væri þeirra mesti átrúnaður. Alla vega eru myndir af fótboltagoðinu Maradonna þar að finna á öðru hvoru götuhorni. Með geislabaug!

Saga Napolí teygir sig allt aftur á áttundu öld fyrir Krist. Það voru Grikkir sem stofnuðu borgina á sínum tíma, eins og margar aðrar borgir á suður Ítalíu og kringum Miðjarðarhafið. Heiti borgarinnar er þannig komið úr grísku, Nea Polis, og þýðir einfaldlega Nýja borgin.

Lega borgarinnar við flóann á besta stað gerði hana að miklu aðdráttarafli fyrir fjölbreyttan skara menningarþjóða og innrásaraðila sem lögðu hana undir sig gegnum tíðina, meðal annars Rómverja, forfeðra okkar Normana, Frakka, Spámverja og loks konungsætt Bourbona.

Napolí var þannig höfuðborg sjálfstæðs ríkis Suður ítalíu um aldir, sem gekk undir ýmsum nöfnum og laut margskonar stjórnendum, allt til ársins 1870 þegar Ítalía var sameinuð. Konungshöllin gamla setur þannig sterkan svip á bæinn ásamt köstulunum Castel dell Ovo, Castel Nuovo og Sant’ Elmo.

Sant Elmo kastalinn

Að ekki sé talað um katakomburnar sem geyma leyfar frá öllum þessum öldum. Hvert tímabil sögunnar hefur sett mark sitt á Napolí eins og gönguhverfin sýna með sýnum mögnuðu byggingum, þröngu götum, smáverslunum, kaffihúsum og börum. Þannig er Napolí einstök blanda hins gamla og hins nýja.

Matarmenningin er líka engu lík í Napolí. Borgin er fæðingarstaður pizzunnar og bíður upp á heimsins bestu pizzur að mati þess er þetta skrifar. Djúpsteikt pizza er til dæmis pizza sem þú færð hvergi annars staðar. Margarítan er líka einstök þar, enda varð hún til í Napolí og heitir eftir annarri drottningu sameinaðrar Ítalíu. En margt annað er í boði fyrir mataráhugafólk, til dæmis sjávarréttirnir sem borgin er fræg fyrir. Vínið er líka einstakt, bragðmikið og safaríkt, enda ræktað úr Lacryma Christi drúfunni sem vex í hlíðum Vesúvíusar. Drúfan var fyrst ræktuð af Rómverjum og er því einstök. Napolí er þannig upprunaleg á allan hátt og engin túristagildra. Heimamenn taka vel á móti gestum en um leið getur borgin verið varasöm eins og margar aðrar stórborgir.

Maradona dios (Guð)
Capri
Ég nefndi fyrr kastala borgarinnar en kirkjurnar eru ekki síðri eins og til dæmis San Gennaro sem er kirkja verndardýrlings borgarinnar. Rétt utan við borgarmúrana er síðan að finna Pompey sem hefur verið grafin upp og sýnir Rómverja eins og þeir voru og bjuggu árið 79 eftir Krist.
Pompey

Napolíflói er líka einstök náttúruperla þar sem eyjan Caprí blasir við, dulúðug og spennandi í fjarska. Ekki er síðra að heimsækja litlu eyjuna Procidu sem er rétt utan við landsteinana, örskots siglingu frá miðbæ Napolí.

Napolíflói er líka einstök náttúruperla þar sem eyjan Caprí blasir við, dulúðug og spennandi í fjarska. Ekki er síðra að heimsækja litlu eyjuna Procidu sem er rétt utan við landsteinana, örskots siglingu frá miðbæ Napolí.

Niko Travel Group er alhliða ferðaskrifstofa sem býður viðskiptavinum sínum fjölbreyttar ferðalausnir víða um heim. Niko Travel Group rekur vörumerkin Kolumbus – Ævintýraferðir, Kolumbus – Siglingar og Ferðaskrifstofu eldri borgara. Við leggjum áherslu á spennandi áfangastaði sem eftirsóknarvert er að heimsækja og auk þess vel skipulagðar ferðir fyrir eldri borgara. Við þjónustum einnig sérhópa sem til okkar leita. 

Niko Travel Group er alhliða ferðaskrifstofa sem býður viðskiptavinum sínum fjölbreyttar ferðalausnir víða um heim.

Niko Travel Group rekur vörumerkin Kolumbus – Ævintýraferðir og Ferðaskrifstofu eldri borgara auk bókunarþjónustu fyrir Hótel Skt. Petri í Kaupmannahöfn.

Við leggjum áherslu á spennandi áfangastaði sem eftirsóknarvert er að heimsækja og auk þess vel skipulagðar ferðir fyrir eldri borgara. Við þjónustum einnig sérhópa sem til okkar leita.